Moje dziecko zaczęło się jąkać. Co dalej?

little-girl-2516582_1280

Pokonaj swój lęk…

Kiedy dziecko zaczyna się jąkać, w głowie rodzica często pojawia się wiele pytań związanych z lękiem:

  • Dlaczego akurat on/ona?
  • Czy on/ona z tego wyrośnie?
  • Gdzie popełniliśmy błąd?
  • Czy czegoś się wystraszył/-a?
  • Co mamy teraz zrobić?

 

Drogi Rodzicu, nie jesteś winny pojawieniu się jąkania u dziecka, a lęk przed nieznanym przez nas zjawiskiem jest naturalny.

 

Jąkanie nie jest winą rodziców.

Przede wszystkim warto podkreślić raz jeszcze: Jąkanie nie jest winą rodziców. Trudności w mówieniu pod postacią jąkania mają podłoże genetyczne i neurofizjologiczne. Tak więc, aby zaczęło być ono obecne u dziecka, musi zaistnieć szereg czynników, na które nie mamy wpływu.

 

Największym wrogiem jest tabu.

Kiedyś panował pogląd, że mówienie o jąkaniu z dzieckiem może pogorszyć stan jego mowy. Aktualnie nie ma badań naukowych, które potwierdzałyby trafność tej tezy. Wręcz przeciwnie – udowodniono, że otwarte mówienie o jąkaniu może być nieocenionym wsparciem dla dziecka. Wiele małych dzieci jest świadomych swoich trudności w mówieniu. Jeśli maluch zacznie się przejmować swoimi trudnościami, może wykształcić się u niego negatywna postawa wobec własnego jąkania, co z kolei może prowadzić do:

  • pojawienia się reakcji walki z jąkaniem (bloki, dodatkowe napięcie i współruchy w obrębie ciała)
  • lęku przed mówieniem
  • wycofywaniem się z komunikacji
  • obniżenia poczucia własnej wartości
  • unikania/zamieniania pewnych słów na inne, a w konsekwencji niemożności wyrażenia siebie podczas rozmowy.

 

Otwarte mówienie o jąkaniu może być pomocne.

Jeżeli u dziecka widoczne są objawy smutku, niepokoju czy frustracji podczas wypowiadania się i lęku przed mówieniem, warto porozmawiać z nim o jego trudnościach. Otwarte mówienie o jąkaniu i pokazanie dziecku, że każdemu się czasem zdarza “potknąć” na słowach pozwala przełamać tabu, które krąży wokół jąkania. Dzięki otwartości i rozmowie możemy wesprzeć dziecko, aby poradziło ono sobie z jąkaniem również na poziomie emocjonalnym.

 

Konsultacja logopedyczna odpowiedzią na wątpliwości rodzica.

Jeśli jąkanie jest źródłem niepokoju u dziecka i jego rodziców, warto udać się na konsultację do logopedy specjalizującego się w diagnozie i terapii jąkania. Podczas spotkania diagnostycznego specjalista przeprowadzi wywiad i ewentualne badanie, a także określi czynniki ryzyka utrzymania się jąkania. Jeśli zajdzie taka potrzeba, logopeda wdroży odpowiednie oddziaływania, aby dziecku mówiło się łatwiej.

 

Jąkanie to nie wyrok

U wielu małych dzieci do siódmego roku życia trudności w mówieniu ustąpią samoistnie. Niektórym dzieciom jednak pomaga interwencja pośrednia (praca ze środowiskiem dziecka) i/lub bezpośrednia (oparta na pracy z dzieckiem).

Nie zmienia to jednak faktu, że osoby z jąkaniem również mogą się efektywnie komunikować, a jąkanie nie musi wywierać wpływu na ich życie. Dzięki rozpowszechnianiu wiedzy na temat jąkania możemy stworzyć bezpieczną przestrzeń, w której osoby z jąkaniem będą wypowiadać się bez wstydu i lęku przed oceną.

 

ABC udanej komunikacji

Wsparcie w rozmowie można okazać dziecku poprzez:

  • uważne słuchanie
  • skupianie uwagi na tym, CO mówi, a nie na tym, JAK mówi
  • cierpliwość i pozwolenie na wypowiedzenie się do końca, bez presji czasowej
  • nieprzerywanie wypowiedzi, mówienie po kolei
  • niedokańczanie komunikatów za dziecko (chyba, że o to poprosi)
  • unikanie kierowania “rad” typu “mów powoli”, “oddychaj spokojnie” – to wcale nie pomaga, a może nasilić stres u osoby z jąkaniem, ponieważ skupiona jest ona wtedy na technice mówienia zamiast na tym, co chce przekazać.

 

Bibliografia

  • ​​Kelman E., Nicholas A. (2013). Praktyczna interwencja w jąkaniu wczesnodziecięcym. Gdańsk: Harmonia Universalis
  • Jak mówić w szkole o jąkaniu? Podręcznik dla nauczycieli i logopedów (2012). Katowice: Centrum Logopedyczne
  • Carl W. Dell Jr. (2019) Terapia jąkania u dziecka w młodszym wieku szkolnym. Wydawnictwo Impuls

Udostępnij:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Zobacz posty o podobnej tematyce
Porozmawiajmy o terapii mowy dzieci

Na podstawie wywiadów z rodzicami podczas badań okazuje się, że wielu logopedów wciąż popełnia te same błędy. Błąd 1. Nierzetelna diagnoza. Skrupulatna diagnoza to podstawa

Porozmawiajmy o karmieniu dziecka

Wielu rodziców popełnia te same błędy. Błąd#1 Brak decyzji o podcięciu wędzidełka języka u dziecka. Bez podcięcia wędzidełka języka, Twój maluch będzie miał problemy ze

TOP 10 MITÓW NA TEMAT JĄKANIA

W temacie jąkania funkcjonuje wiele mitów. Jąkanie nie jest jeszcze w pełni poznanym zjawiskiem, jednak wiele kwestii zostało już udowodnionych w badaniach naukowych. Mimo to

Skip to content